fa بررسی دقت رادیوگرافی پانورامیک در تعیین ارتباط ریشه دندان‌های خلفی فک بالا با سینوس ماگزیلای به کمک Cone-Beam CT عمومی general تحقیقی Research <p align="justify"> <strong> زمینه و هدف: </strong>آگاهی از ارتباط دندان‌های خلفی با سینوس ماگزیلاری در پروسه‌های جراحی مانند کشیدن دندان‌های خلفی بالا وکاشت ایمپلنت یا در حرکات ارتودنتیک دندان‌های خلفی بالا نظیر اینتروژن بسیار مهم است. در موارد پروتروژن ریشه دندان‌ها به سینوس ریسک پنوماتیزیشن بعد از کشیدن دندان وجود دارد که باعث کاهش استخوان در دسترس جهت ایمپلنت یا دنچر فک بالا می‌شود. هدف از این مطالعه بررسی دقت رادیوگرافی پانورامیک در تعیین رابطه ریشه دندان‌های خلفی بالا با کف سینوس ماگزیلاری به کمک Cone Beam CT بود. </p><p align="justify"> <strong> روش بررسی: </strong>مطالعه بر روی 117 نمونه پانورامیک و CBCT گرفته شده از بیماران مراجعه‌کننده به کلینیک خصوصی رادیولوژی انجام شد. ارتباط بین 452 ریشه دندان‌های خلفی ماگزیلاری شامل پرمولار دوم، مولار اول و دوم با کف سینوس کلاس‌بندی شد. از CBCT به عنوان روش Gold Standard استفاده شد و همخوانی نتایج پانورامیک نسبت به CBCT با استفاده از آزمون آماری Chi-square و Multiple logistic regression مورد ارزیابی قرار گرفت. </p><p align="justify"> <strong> یافته‌ها: </strong>تشابه نتایج پانورامیک و CBCT در 7/57% نمونه‌ها مشاهده شد. در مواردی که نوک ریشه با کف سینوس تماس نداشت (کلاس صفر) همخوانی بالا (5/89%) بین دو روش دیده شد. در کلاس یک 8/58% همخوانی و در موارد پروتروژن ریشه به داخل سینوس (کلاس سه و چهار) 50% همخوانی دیده شد (001/0 > P ) . در36% مواردی که دارای پروتروژن به داخل سینوس نبودند (کلاس صفر-1-2)، درپانورامیک پروتروژن نشان داده شد. همخوانی نتایج در دندان پره مولار دوم به طور معنی‌داری بالاتر از دندان‌های مولار به دست آمد (001/0 P< ). </p><p align="justify"> <strong> نتیجه‌گیری: </strong>تعداد قابل توجهی از ریشه‌هایی که پروتروژن به داخل سینوس در پانورامیک را نشان دادند، در CBCT این پروتروژن مشاهده نشد. بنابراین برای تعیین ارتباط دقیق ریشه با کف سینوس در صورت مشاهده پروتروژن ریشه به داخل سینوس بررسی های دقیق‌تر توسط CBCT توصیه می‌گردد. </p> <p> <strong> Background and Aims: </strong>It is crucial to verify the relationship between root apices and maxillary sinus floor in some surgical procedures like extraction and implant placement or in orthodontic movements like intrusion. Protrusion of roots into the sinus increases the risk of post extraction pneumatization which in turn decreases the available bone at the implant or denture sites. The aim of this study was to determine the panoramic radiology accuracy for defining the relationship between posterior root apices and the maxillary sinus floor by Cone Beam CT (CBCT). </p><p> <strong> Materials and Methods: </strong>Paired panoramic radiographs and CBCT images of 117 subjects were examined. 452 posterior maxillary roots including second premolar, first and second molar were classified by the means of the relationship with maxillary sinus floor. CBCT was used as Gold standard method, and the agreement of panoramic findings with CBCT was examined statistically. Data were analyzed using Chi-square and Multiple logistic regressions. </p><p> <strong> Results: </strong><strong></strong>Agreement of the panoramic and CBCT results were seen in 57.7% of all cases. Roots which had no contacts with the sinus floor (class 0) showed a high agreement of 89.5% between two imaging techniques. Roots in contact with sinus floor (class 1) showed 58.8 % and cases with root protrusion into sinus cavity (class 3, 4) showed 50% of agreement (P<0.001). Also in 36% of cases with no protrusion into the sinus cavity (class 0, 1, 2), panoramic showed protrusion. The agreement for the premolar was higher than molars (P<0.001) </p><p> <strong> Conclusion: </strong>The majority of roots which their images were projected on the sinus cavity had no vertical protrusion in CBCT cuts. Considering the results, in these cases CBCT can be recommended. </p> سینوس ماگزیلاری, دندان‌ها, پانورامیک Maxillary sinus, Teeth, Panoramic 108 117 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-747&slc_lang=fa&sid=1 Hoorieh Bashizadeh Fakhar حوریه باشی‌زاده فخار h_bashizade@yahoo.com Yes دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران Hanieh Kaviani هانیه کاویانی No دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران Mehrdad Panjnoosh مهرداد پنج نوش No دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران Ahmad Reza Shamshiri احمدرضا شمشیری No دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران