fa بررسی تراکم بخار جیوه موجود در فضای کار دندانپزشکان شهر تهران عمومی general تحقیقی Research <p dir="rtl" align="right"><font face="tahoma,arial,helvetica,sans-serif"><strong>زمینه و هدف: </strong> آمالگام دندانی به عنوان مادهْ ترمیمی برای دندانهای خلفی مورد استفادهْ دندانپزشکان است. هنگام کارکردن با آمالگام به دلیل وجود جیوه در ترکیب این ماده، ممکن است، مقداری بخار جیوه در فضای کار منتشر شود که اگر تراکم آن از اندازه‌های استاندارد تجاوز کند، مشکلاتی در سلامتی کارکنان دندانی ایجاد می‌کند. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی میزان مواجههْ دندانپزشکان شهر تهران با جیوهْ ناشی از آمالگام دندانی از طریق اندازه‌گیری تراکم بخار جیوهْ موجود در فضای کار آنها انجام شد.<br><strong>روش بررسی:</strong> تعداد 211 کلینیک دندانپزشکی در این مطالعهْ توصیفی- تحلیلی شرکت داده شدند. این کلینیک‌ها از نقاط مختلف شهر تهران (شمال، مرکز، شرق، غرب و جنوب) به صورت نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. دندانپزشکان در روز نمونه‌گیری از محل کار، پرسشنامه‌ای که شامل سؤالاتی دربارهْ شخصات فردی مانند سن و سابقهْ کار، طرز کار با آمالگام و مشخصات محیط کار بود، تکمیل کردند. سنجش تراکم بخار جیوهْ هوای محل کار دندانپزشکان با استفاده از لولهْ جاذب جیوه (Hydrar) و پمپ‌های نمونه‌برداری (SKC,222-3) طبق متد شمارهْ 6009 نایوش (NIOSH=National Institute Of Occupational Safety and Health) انجام و نمونه‌های ادرار دندانپزشکان در همان روز گرفته شد. بررسی نمونه‌های جمع‌آوری شده به روش آنالیز آزمایشگاهی جذب اتمی بدون شعله انجام شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمونهای ناپارامتریک کروسکال والیس، من ویتنی و کندال استفاده و 05/0p< به عنوان سطح معنی داری در نظر گرفته شد.<br><strong>یافته‌ها:</strong> میانگین جیوه هوای محیط کار و جیوه ادرار دندانپزشکان شهر تهران به ترتیب (68/9±) 39/8 و (95/3±) 107/3 میکروگرم بر متر مکعب به دست آمد. بین جیوه هوای محیط کار و جیوه ادرار دندانپزشکان همبستگی معنی‌داری وجود نداشت (05/0P> ،07/0=r). از بین متغیرهای مورد مطالعه نوع آمالگام مورد استفاده در میزان تراکم بخار جیوه محل کار تأثیر معنی‌داری داشت، بدین معنی که افرادی که آمالگام نوع فله‌ای استفاده ‌‌کردند، میزان بخار جیوه فضای محل کارشان بیشتر از افرادی بود که آمالگام کپسولی استفاده کردند (034/0=P)، همچنین بین مساحت اتاق کار دندانپزشک و میزان بخار جیوه موجود در آن همبستگی مثبت و معنی‌داری وجود داشت (009/0=P). بین عوامل دیگر مورد مطالعه مثل ساعات کار در روز، ساعات کار در هفته، تعداد پرکردگیها و تعویضها، نحوهْ خارج کردن جیوهْ اضافی، طرز نگهداری آمالگام سفت شده، نحوهْ نگهداری آمالگام خام، وجود و عدم وجود تهویه در اتاق و بقیهْ متغیرها با میزان تراکم بخار جیوهْ محل کار دندانپزشکان ارتباط آماری معنی‌داری به دست نیامد.<br><strong>نتیجه‌گیری:</strong> براساس یافته‌‌های این مطالعه تراکم بخار جیوهْ هوای محل کار دندانپزشکان در شهر تهران از حد استانداردهای بین المللی (25 میکروگرم بر متر مکعب) کمتر بود. در عین حال بهتر است دندانپزشکان در انتخاب نوع آمالگام مورد استفاده خود دقت بیشتری به عمل آورند.</font></p> <p><strong>Background and Aim:</strong> Dental Amalgam is a common restorative material for posterior teeth. Because of Hg content in the composition of amalgam, during the handling of material, mercury may release as vapor in the environment. Excess amount of mercury vapor can cause serious health problems in dental personnel. The aim of this investigation was to determine mercury vapor concentration in working environment of dentists in Tehran. </p><p><strong>Materials and Methods:</strong> 211 dental clinics were participated in this cross-sectional study. The clinics were randomly selected from different regions of Tehran (north, center, south, east and west). The dentists were asked to complete a questionnaire including items on demographic characteristics such as age, sex and work history, method of handling of amalgam, environmental characteristics and general health conditions. Environmental measurements of mercury vapor in dentists’ offices were done by mercury absorption tubes (Hydrar) and personal pumps (SKC, 222-3, England) as suggested in NIOSH method. Analysis of air samples was done by atomic absorption spectrophotometery (cold vapor). The data were analyzed by non-parametric tests (Kruskall Wallis, Mann-Whitney and Kendall).P<0.05 as the level of significance. </p><p><strong>Results:</strong> The mean mercury vapor concentration in dentists’ offices was 8.39(±9.68) µg/m³.There was no significant relationship between the urine mercury of dentists (3.107±3.95) and the air Hg vapor concentration of their offices. Using precapsulated amalgam showed significantly less Hg vapor than bulk amalgam (P=0.034). Also the surface area of working room and air Hg vapor (P=0.009) had a significant relationship (P=0.009 r=0.81). There was not any significant correlation between mercury vapor and other factors such as working hours per day and working days per week, squeezing of triturated amalgam or not, storage medium of set amalgam (water or fixer solution), mercury storage method and type of ventilation. </p><p><strong>Conclusion:</strong> The concentration of mercury vapor in dental offices' environment was lower than threshold limit value. Based on this study the type of amalgam (precapsulated or not) and area of the working room had significant effect on the mercury vapor concentration of environment. </p> جیوهْ آمالگام،بخار جیوه،آمالگام کپسولی Dental amalgam; Amalgam mercury; Mercury vapor; Precapsulated amalgam 46 52 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-238&slc_lang=fa&sid=1 M. Hasani Tabatabaei معصومه حسنی طباطبائی Yes F. Golbabaei فریده گلبابائی No B. Shariati بتول شریعتی No