fa میزان شیوع Missing دندان مولر سوم در cl I و cl II اسکلتال در بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در فاصله سال‌های 1380 تا 1385 عمومی general تحقیقی Research <strong>زمینه و هدف:</strong>Missing  یک یا چند دندان یکی از شایع‌ترین آنومالی‌های تکاملی است. روند تکامل سیستم دندانی انسان به سمت کاهش تعداد دندان‌ها می‌رود و در این بین Missing دندان مولر سوم به دلیل تنوع آن در نژادهای مختلف موضوع جالبی برای دندانپزشکان و محققان ژنتیک می‌باشد. از طرفی بررسی ارتباط و تأثیر دو جانبه Missing مولر سوم با روابط فکی حائز اهمیت می‌باشد. هدف این مطالعه بررسی و مقایسه میزان Missing مولر سوم در بیماران cl I و<br>cl II اسکلتال بود.</p> <p dir="rtl"><strong>روش بررسی:</strong> پرونده بیماران مراجعه کننده به بخش ارتودنسی دانشکده دندانپزشکی تهران بررسی شد. از این تعداد 121 نفر دارای رابطه فکی Cl I و 60 بیمار دارای رابطه فکی Cl II بودند. رابطه فکی بر اساس زاویه ANB از رادیوگرافی لترال سفالومتری تعیین شد. بیماران دارای چرخش فکین بر اساس زاویه<br>SN- Go Gn از مطالعه حذف شدند. سپس توسط رادیوگرافی پانورامیک وجود یا فقدان مولر سوم در هر کوادرانت، فک بالا یا پایین و چپ یا راست بررسی شد. نتایج به دست آمده با تست Chi-square مورد بررسی آماری قرار گرفت.</p> <p dir="rtl"><strong>یافته‌ها: </strong>میزان Missing یک یا چند مولر سوم در Cl I اسکلتال 43% و در Cl II اسکلتال 3/33% بود. بدین ترتیب Missing مولر سوم در Cl II کمتر از Cl I بوده ولی این تفاوت از لحاظ آماری معنی‌دار نبود (05/0P<).</p> <p dir="rtl"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج این مطالعه نشان داد که ارتباط مستقیمی بین روابط فکی Cl I و Cl II با میزان Missing مولر سوم وجود نداشت.</p> </span> <p style="text-align: justify"><strong>Background and Aims:</strong> One of the common human evolutionary anomalies is dental Missing. Evolution of dental system is toward deduction of teeth number. The Missing of third molar is interesting subject for dentists and genetic researches because of its variety in different races. Consideration of bilateral effect of third molar Missing with jaw relation is an important subject. The aim of this study was to evaluate the third molar missing in Cl I and Cl II skeletal (without rotation) and comparison of them together.<strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Materials and Methods:</strong> The patients of the orthodontic department of school of Dentistry (Tehran University of Medical Sciences) were analyzed. About 121 patients had Cl I and 60 patients had ClI jaw relation. This relation identified based on cephalometric lateral radiographic ANB corner angle. Patient who had rotation in maxilla or mandible based on SN-Go Gn angle were excluded. The incidence of third molars agenesis in individual dentition quadrants, upper and lower jaw and right and left side of dentition was examined from panoramic radiography. AChi-square test was used for statistical analysis of data.<strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Results:</strong> Missing of one or more third molar in skeletal Cl I and Cl II was 43% and 33.3%, respectively. Missing of one or more third molar in Cl II was fewer than Cl I, but no statistically significant differences were seen between them.<strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Conclusion:</strong> There was not a direct relationship between jaw relation and third molar Missing.<strong></strong></p> Missing,مولر سوم,مال اکلوژن,روابط فکی انگل Cl I و Cl II Missing,Third molar,Malocclusion,Angle Class I,Cl II 38 42 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-113&slc_lang=fa&sid=1 J. Chalipa جواد چلیپا No دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران MH. Hosseini محمدهاشم حسینی No دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران MK . Hosseinian Serajelou محمد کاظم حسینیان سراجه لو No دندانپزشک A. Khorshidian اعظم خورشیدیان khorshidian_a@yahoo.com Yes مرکز تحقیقات دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران