fa راهبردهای مهندسی در طراحی سرامیک‌های کم فلوراید رمینرالیزه کننده برای ترمیم مینای دندان مواد دندانی dental biomaterial مقاله مروری review article <div style="text-align: justify;">راهبردهای رمینرالیزاسیون مینایی با مصرف کم فلوراید، به عنوان رویکردی مهندسی برای دستیابی به بازسازی ساختاری و حفظ زیبایی در ترمیم‌های محافظه‌کارانه مطرح شده‌اند. این مرور، زنجیره ارتباطی میان ساختار، فرآیند، خواص و عملکرد را در دسته‌های اصلی مواد شامل سامانه‌های کلسیم ‌فسفاتی (نانو‌هیدروکسی‌ آپاتیت، فازهای آمورف و کازئین ‌فسفوپپتید ‌کلسیم ‌فسفات آمورف)، شیشه‌های زیست ‌فعال و انـواع مزو حفره‌ها، سیلیکات‌های کلسیم و پوشش‌های شفاف سل‌ژل تحلیل می‌کند. داده‌های گردآوری ‌شده از مطالعات درون ‌آزمایشگاهی، درون ‌دهانی و بالینی نشان می‌دهد که رهایش هدفمند یون‌های کلسیم و فسفات همراه با تنظیم اسیدیته محیط، حتی در حضور مقادیر اندک فلوراید، به رمینرالیزاسیون و افزایش سختی سطح منجر می‌شود. در این میان، ساختار شبکه، مزو حفره‌گی، زمان ماند و نوع حامل، پارامترهای کلیدی در تعیین مسیر رمینرالیزاسیون سطحی یا زیر سطحی به شمار می‌آیند. در سامانه‌های شفاف و نفوذ دهنده رزینی، هم ‌ترازی نوری از طریق انطباق ضرایب شکست میان فازها حاصل می‌شود و به پوشاندن مؤثر آسیب‌های لکه‌ای سفید رنگ می‌انجامد. در عین حال، تخلخل<br> تنظیم ‌شده برای تداوم تبادل یونی اهمیت دارد. بر اساس قواعد طراحی مهندسی، هم ‌افزایی میان مواد قلیایی و آزاد کننده یون با حامل‌های چسبی یا لاک‌های دارای زمان ماند بالا، در کنار دوپینگ ملایم با فلوراید یا استرانسیوم، توازنی پایدار میان عملکرد نوری و کارایی مینرالی ایجاد می‌کند. ناهمگنی روش ‌شناختی در مدل‌های آزمایشگاهی و درون ‌دهانی، ضرورت استاندارد سازی شاخص‌های اسیدی ‌قلیایی، هندسه تابش و شاخص‌های نوری ‌مکانیکی را برجسته می‌سازد.<br> در نهایت، این مرور چارچوبی برای طراحی مواد رمینرالیزان ارائه می‌دهد که در آن ترکیب شیمیایی، ساختار مزوسکوپی و مسیر رهایش به ‌طور یکپارچه تنظیم می‌شوند تا رمینرالیزاسیون مؤثر و پایدار با حداقل مصرف فلوراید تحقق یابد.</div> <div style="text-align: justify;">Fluoride-sparing enamel remineralization strategies have emerged as an engineered approach to achieve structural restoration and aesthetic preservation in minimally invasive dental treatments. This review examines the chain of relationships between the structure, processing, properties, and performance across the primary material classes. The materials include calcium-phosphate systems (nano-hydroxyapatite, amorphous calcium phosphates, and casein phosphopeptide-amorphous calcium phosphate complexes), bioactive and mesoporous glasses, calcium silicates, and transparent sol-gel coatings. Data collected from in vitro, in situ, and clinical studies demonstrate that the targeted release of calcium and phosphate ions, coupled with environmental pH regulation, would lead to remineralization and increased surface hardness, even in the presence of low fluoride concentrations. Within this context, the network structure, mesoporosity, residence time, and carrier type can act as key parameters that govern whether the remineralization pathway is predominantly superficial or subsurface. In transparent resin-infiltrated systems, optical alignment arises from refractive-index matching between phases, effectively masking white-spot lesions, while controlled porosity remains essential for sustained ionic exchange. According to the engineering design principles distilled in this review, the synergistic combination of alkaline, ion-releasing agents with adhesive or varnish carriers of prolonged retention time, together with mild fluoride or strontium doping, achieves a stable balance between optical performance and mineral efficacy. Methodological heterogeneity across in vitro and in situ models underscores the need to standardize pH-buffering indices, irradiation geometries, and optical-mechanical endpoints. Ultimately, this review establishes an integrated framework for designing remineralizing materials in which the chemical composition, mesoscale structure, and ion-release pathways are jointly optimized to enable practical and durable remineralization with minimal fluoride use.</div> رمینرالیزاسیون دندان, مینای دندان, نانوهیدروکسی‌آپاتیت, فسفات‌های کلسیم, شیشه زیست ‌فعال, کم فلوراید Tooth remineralization, Dental enamel, Nano-Hydroxyapatite, Calcium phosphates, Bioactive glass, Fluoride-sparing 0 0 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-819-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadreza Rahimi محمدرضا رحیمی قجور mhmdrza.rahimi@ut.ac.ir No M.Sc. Student in Biomedical Engineering (Biomaterials), Department of Medical Technology and Tissue Engineering, School of Life Science Engineering, College of Interdisciplinary Science and Technology, University of Tehran, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی پزشکی (بایومتریال)، گروه فناوری پزشکی و مهندسی بافت، دانشکده مهندسی علوم زیستی، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان ‌رشته‌ای، دانشگاه تهران، تهران، ایران Zahra Mohammadi زهرا محمدی mohamadiz@ut.ac.ir Yes Associate Professor, Department of Medical Engineering (Medical Technology & Tissue Engineering), College of Interdisciplinary Science and Technology, University of Tehran, Tehran, Iran; Head of Specialized Laboratory of Bioceramic and Implant, College of Interdisciplinary Science and Technology, University of Tehran, Tehran, Iran دانشیار گروه آموزشی مهندسی پزشکی (فناوری پزشکی و مهندسی بافت)، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان رشته‌ای، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛ مسؤول آزمایشگاه تخصصی بیوسرامیک و ایمپلنت، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان رشته‌ای، دانشگاه تهران، تهران، ایران Shaghayegh Kohzadi شقایق کهزادی sh.kohzadi@ut.ac.ir No PhD Candidate in Biomedical Engineering (Biomaterials), Specialized Laboratory of Bioceramic and Implant, College of Interdisciplinary Science and Technology, University of Tehran, Tehran, Iran دانشجوی دکتری مهندسی پزشکی (بایومتریال)، آزمایشگاه تخصصی بیوسرامیک و ایمپلنت، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان رشته‌ای، دانشگاه تهران، تهران، ایران