fa نامه به سردبیر: نقش تحول ‌آفرین هوش مصنوعی در علوم دندانپزشکی: نگاهی از منظر یادگیری ماشین متفرقه sundry نامه به سردبیر Letter to Editor <div style="text-align: justify;">هوش مصنوعی به ‌عنوان یکی از فناوری‌های تحول ‌آفرین عصر حاضر، نقش فزاینده‌ای در علوم پزشکی و به ‌ویژه دندانپزشکی ایفا می‌کند. در میان شاخه‌های مختلف هوش مصنوعی، یادگیری ماشین با توانایی تحلیل داده‌‌های پیچیده، استخراج الگوها و ارائه پیش‌بینی‌های دقیق، بستر مناسبی برای توسعه دندانپزشکی هوشمند فراهم ساخته است. دندانپزشکی مدرن با چالش‌هایی نظیر تفسیر حجم گسترده تصاویر رادیوگرافی، تشخیص زود هنگام ضایعات، انتخاب طرح درمان مناسب و مدیریت اطلاعات بیماران مواجه است. چالش‌هایی که می‌توانند با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین تا حد زیادی برطرف شوند. امروزه مدل‌های یادگیری عمیق و شبکه‌های عصبی مصنوعی در تحلیل تصاویر دندان، تشخیص پوسیدگی، پیش ‌بینی موفقیت درمان‌‌های ترمیمی و ایمپلنت، طراحی پروتزها و پشتیبانی از تصمیم‌ گیری بالینی کاربرد گسترده‌ای یافته‌اند. افزون بر این، ادغام یادگیری ماشین با فناوری‌هایی مانند رباتیک، طراحی دیجیتال و سامانه‌های هوشمند پایش بیمار، مسیر حرکت به ‌سوی دندانپزشکی دقیق و شخصی‌ سازی‌ شده را هموار کرده است. با وجود مزایای قابل ‌توجه این فناوری، چالش‌هایی نظیر وابستگی به کیفیت داده‌ها، مسائل اخلاقی و نیاز به اعتبارسنجی بالینی همچنان مطرح هستند. در مجموع، یادگیری ماشین می‌تواند با افزایش دقت تشخیص، کاهش خطاهای انسانی، صرفه ‌جویی در زمان و هزینه و ارتقای کیفیت خدمات، تحولی اساسی در آینده دندانپزشکی ایجاد کند.</div> <div style="text-align: justify;">Artificial intelligence as one of the transformative technologies of the present era, plays an increasing role in medical sciences, especially dentistry. Among the various branches of artificial intelligence, machine learning with its ability to analyze complex data, extract patterns, and provide accurate predictions, has provided a suitable platform for the development of smart dentistry. Modern dentistry faces challenges such as interpreting a large volume of radiographic images, early detection of lesions, selecting an appropriate treatment plan, and managing patient information. Challenges that can be largely resolved use machine learning algorithms. Today, deep learning models and artificial neural networks have found widespread use in analyzing dental images, diagnosing caries, predicting the success of restorative and implant treatments, designing prostheses, and supporting clinical decision-making. In addition, the integration of machine learning with technologies such as robotics, digital design, and intelligent patient monitoring systems has paved the way for precise and personalized dentistry. Despite the significant benefits of this technology, challenges such as data quality dependency, ethical issues, and the need for clinical validation has remained. Overall, machine learning has the potential to revolutionize the future of dentistry by increasing diagnostic accuracy, reducing human error, saving time and money, and improving the quality of service.</div> هوش مصنوعی, یادگیری ماشین, دندانپزشکی هوشمند, تشخیص مبتنی بر تصویر, سلامت دهان و دندان Artificial intelligence, Machine learning, Smart dentistry, Image-based diagnosis, Oral health 0 0 http://jdm.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1623-2&slc_lang=fa&sid=1 Farzan Madadizadeh فرزان مددی زاده statlearningeasy@gmail.com No Associate Professor, Medical Informatics Research Center, Institute for Future Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات انفورماتیک پزشکی، پژوهشکده آینده ‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Sajjad Bahariniya سجاد بهاری نیا sajjadbahari98@gmail.com Yes PhD Student, Department of Healthcare Services Management, School of Health Management & Information Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; Student Research Committee, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکترای تخصصی، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده مدیریت و اطلاع ‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران؛ کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران